Sportomed Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezleri

Ayak ve Ayak Bileği Hangi Yapılardan Oluşur?

Ayak ve ayak bileği, vücudumuzun tüm yükünü taşıyan en önemli uzuvlarımızdır.

Çok sayıda kemik, ligament (bağ), kas ve tendonlar birlikte uyum içinde çalışarak yürüme, sıçrama, denge gibi aktivitelerde günlük ve sosyal yaşamımızda başrol oynamaktadır.

Ayak ve Ayak Bileği Sakatlıklarının Nedenleri Nelerdir?

Ayakkabı seçiminde ayağınızın yapısını bilmek ve ona göre seçim yapmak çok önemlidir. Pes planus (düz taban) olup arka desteği olmayan düz taban ayakkabılar giyilmesi, ayaktan başlayarak dizden bele kadar çeşitli problemlere neden olabilir, yürüyüşünüzü farkında olmadan bozabilirsiniz. Yapılan spora ve zemine uygun ayakkabı seçilmesi gerektiği de unutulmamalıdır. Yetersiz ısınma sonucu aktivite sırasında kas-tendon sakatlıkları, burkulma gibi ayağın fizyolojik sınırlarını zorlayan durumlarda yumuşak doku (kas, tendon ve bağlar) veya kemikte kırık, kemik iliği ödemi vs. rahatsızlıklar ile karşılaşılmaktadır.

Ayak ve Ayak Bileği Problemleri Kimlerde Görülür?

Ayak ile ilgili problemler doğuştan ya da sonradan yaş gözetmeksizin her bireyde görülebilir.

Ayak ve Ayak Bileği Sakatlıklarında Teşhis

Medikal hikaye,
Fiziksel değerlendirme,
Görüntüleme yöntemleri (X-ray, Ultrasaund, MRI),

yardımı ile teşhiste hata payı ortadan kalkmaktadır.

En Sık Görülen Ayak ve Ayak Bileği Problemleri Hangileridir?

Bağ zedelenmesi-yırtığı,
Sindesmoz (Syndesmosis),
Aşil tendon kopması,
Kırık (5. Metatars kırığı, distal tibia/fibula kırıkları gibi),
Kemik iliği ödemi,
Topuk dikeni (Plantar Faciit),
Düz tabanlık (Pes Planus)

Ayak Dış Yan Bağ/Ligaman Zedelenmesi (Lateral Ankle Sprain)

Ayak bileği burkulmalarında en sık görülen yaralanma tipidir. Ayağın içe aşırı dönmesiyle dış yan bağların zorlanması sonucu oluşur.

Seviyelerine göre;
Grade 1 : Bir bağda (genelde anterior talofibular ligamanda) esneme görülür. Hafif bir ağrı ve hassasiyet vardır, şişme az ya da yoktur.
Grade 2 : Bir veya daha fazla bağın zedelenmesi sonucu ağrı, hassasiyet ve şişme vardır. Bu nedenle eklem hareketinde azalma görülebilir, yürümekte zorluk çekilir.
Grade 3 : Bir veya daha fazla bağ tümüyle zedelenmiştir yani kopmuştur. Eklem stabil değildir. Aşırı derecede ağrı, hassasiyet, ödem ve fonksiyon kaybı vardır. Ayağa ağırlık vermek oldukça zordur.

TEDAVİ SÜRECİ: 

Buz uygulaması,
Fizik tedavi ajanları (TENS, Manyetik Alan, Aralıklı Hava Kompresyon Cihazı, Ultrason, laser vb.),
Germe, kuvvetlendirme ve denge egzersizleri,
Cybex cihazında kuvvetlendirme programı,
Kuru iğneleme,
Kinesiyotape uygulaması

Sindesmoz (Syndesmosis)

Sindesmoz, kemikleri birbirine fibroz ligamentler (bağlar) aracılığıyla bağlayan eklem tipidir. Biri ayakta olmak üzere vücudun 3 ayrı bölgesinde bulunmaktadır. Ayak bileği eklemi tibia (kaval kemiği), fibula ve talus kemiklerinden oluşur. Sindesmoz, tibia ve fibulayı birbirine bağlayan üç ligamentten oluşur.

Sindesmoz, yukarıda saydığımız ligametlerden bir veya birden fazlasının zedelenmesi/yırtılmasıdır. Genellikle futbolcu, kayakçı ve atletlerde görülür. Zedelenme derecesine göre tedavi yaklaşımı da değişir.
Grade 1 (orta dereceli zedelenme) : Dış yan bağ zedelenmesiyle benzer olarak ligamentte sadece esneme/zedelenme olmuştur ve ayağın dış kısmında ağrı ve şişme vardır.
Grade 2 (ılımlı yırtık) : Ligamentte (bağda) kısmi yırtılma vardır. Bu nedenle ağrı-şişme grade 1'e nazaran daha yaygın ve şiddetlidir. Ayak bileği stabil değildir.
Grade 3 (ayrışma-tam yırtık) : Bağlardaki tam yırtık sonucu tibia ve fibula ayrışmıştır. Ayak bileğinde (bazen dize kadar) keskin ve yaygın ağrı vardır. Ayak stabil değildir. Hasta ayağına yük veremez.

TEDAVİ SÜRECİ:

Buz uygulaması,
Fizik tedavi ajanları (Tens, Manyetik Alan, Aralıklı Hava Kompresyon Cihazı, Ultrason vb.),
Germe, kuvvetlendirme ve denge egzersizleri,
Cybex cihazında kuvvetlendirme programı,
Kinesiyotape uygulaması

Kemik İliği Ödemi

Kemik iliği ödemi, kemik içindeki sıvı artışı demektir. Travmaya bağlı olarak kemiğin zedelenmesinden tümöral durumlara kadar birçok sebepten dolayı görülebilmektedir. Bu nedenle ayırıcı tanısının yapılması önemlidir.

NEDENLERİ:

Travmaya bağlı olarak:

kemik zedelenmesi,
mikrokırık,
kontüzyon (ezilme)

Kanlanma bozukluğuna bağlı olarak ise:

avasküler nekroz
kemik iliği ödemi sendromu

şeklinde ortaya çıkabilir. Lokal cerrahi müdahaleler, radyoterapi, ilaca bağlı tedaviler vb. nedenlerden dolayı da görülebilir.

TEDAVİ SÜRECİ:

Buz uygulaması,
Tens,
Manyetik rezonans cihazı,
Lazer,
Ultrasaund,
Masaj

Aşil Tendonu

Baldırların arka kısmında bulunan kas gruplarının topuk kemiğine bağlanmasını sağlayan tendonun adına Aşil tendonu denir.

Yürüme, koşma,sıçrama,araba kullanma, denge gibi Oldukça önemli görevleri olan aşil tendon zarar görmeye meyillidir.

Vücutta bulunan en büyük tendon olmasına rağmen sıklıkla yırtılabilir.

Aşil Tendon Yaralanmalarının Nedenleri Nelerdir?

Aşırı derecede ‘overuse’ fiziksel aktivite yapmak aşil tendonunun zarar görmesine neden olarak ağrı durumu yaratabilir. Etli ve şişman ayaklar düz tabana sebep olarak aşil tendon ağrısına yol açar.Bacak kaslarında veya tendonlarda hissedilen gerginlik ve yüksek topuklu ayakkabı kullanımı da tendona aşırı baskı uygulamasından dolayı aşil tendon ağrılarına neden olabilir.

Aşil Tendon Yırtığı

Aşil tendonunun devamlılığının bozulmasıdır.Düzenli spor yapmayan kişilerde sıklıkla sportif aktivite sırasında indirekt darbe ile gözlenir. Hastalar arkadan bir darbe almış hissederler ve sıklıkla ayaktan gelen bir ses duyarlar. Spora devam edememe, yürümede zorluk ile ayak ve ayak bileğinde şişlik olur. Hastalarda ağrı şikayeti azdır. Kısmi (parsiyel) ve tam (total tüptür) yırtıklar olarak ikiye ayrılır. Kısmi yırtıklara göre daha çok tam yırtıklar cerrahi tedaviyi gerektirir.

Kısmi Yırtık ve cerrahi tedavi için riskli hastalarda fizyoterapi önerilir.Bununla beraber tam yırtık sonrasında post-op fizyoterapi önerilir.

Aşil Tendiniti, 

Aşil tendonunun mikropsuz iltihaplanması (inflamasyon) durumunda ortaya çıkan bu hastalığın ağrıları uzun sure devam etmez. Ancak bu hastalık tedavi edilmezse dejeneratif bir hastalığa neden olabilir.Bu durumda ufak yırtılmalara yol açarak ayağın anatomik yapısının bozulmasına sebep olur.

Aşil tendiniti belirtileri,
• Sabah ilk basmada hissedilen ağrı ve sertlik
• yürüyüş veya koşma sonrasında hissedilen ağrı ve sızlama,
• tendonun herhangi bir kısmında hissedilen sertlik, hassaslık veya şişme durumları,
• antreman veya egzersizlerden once devamlı olarak yaşanan ağrılar bacak kısmında duyu kaybı yaşanması gibi durumlar aşil tendinitis belirtileri arasında sayılabilir

Tedavisi:
• Kronik ya da akut olmasına göre buz ya da sıcak uygulaması,
• Tens,
• Magnetoterapi,
• Lazer,
• iyontoforezis
• Ultrasound,
• Masaj
• Graston Teknik
• Kuru iğneleme
• Kineziotape uygulaması
• Germe,Kuvvetlendirme ve Denge-propriyosepsiyon çalışmaları
• Aktivite ve ayakkabı modifikasyonları